وبلاگ

انواع آلودگی

انواع آلودگی

انواع آلودگی را بشناسیم

تعریف آلودگی

آلودگی عبارتست از وارد نمودن مواد یا انرژی توسط انسان در محیط زیست اعم از هوا, آب و یا زمین به طوری که باعث تغییر نامطلوب در خواص فیزیکی, شیمیایی و بیولوژیکی محیط زیست شده و منابع حیاتی, سلامت و فعالیت انسان و سایر موجودات زنده با خطر مواجه گردد.

انواع آلودگی

در محیط زیست, چهار نوع آلودگی وجود دارد. که عبارتند از:

الف) آلودگی آب

ب) آلودگی هوا

ج) آلودگی صوتی

د) آلودگی خاک

با صنعتی شدن جوامع بشری, میزان این آلودگی ها به طور قابل توجهی افزایش می یابد,  چنانچه اگر تدابیر خاصی جهت کنترل و جلوگیری از مواد آلاینده و یا حذف آنها اتخاذ نگردد, ممکن است جوامع بشری در آینده با مشکلات جدی روبه رو گردند. از بین این آلودگی ها, به بررسی آلودگی آب ها می پردازیم.

آلودگی آب ها

انواع آلودگی

 

مستقل از منبعی که آب از آن حاصل شده است, امکان مشاهده آلودگی های زیر در آن وجود دارد:

 

الف) ناخالصی های شیمیایی

این ناخالصی ها شامل املاح معدنی و آلی محلول, مواد معلق, سولفات, ازت, آهن, منگنز و گازهای محلول می باشد.

ب) ناخالصی های فیزیکی

این ناخالصی ها شامل کدورت, رنگ, بو و طعم و دمای آب است.

ج) ناخالصی های میکروبیولوژیکی

این ناخالصی ها عمدتا مربوط به انواع میکروارگانیسم ها نظیر باکتری هاست.

اگر میزان این ناخالصی ها در آب از حد معین تجاوز کند دیگر نمی توان از آب حتی برای مصارف معمولی استفاده کرد.

باید توجه داشت که بیشترین ناخالصی آب, مربوط به فرسایش زمین در حین جریان آب و در نتیجه, انحلال گازهای حاصل از متلاشی شدن مواد آلی گیاهی و یا حیوانی است. البته در این میان, مواد حاصل از آلودگی هوا و تخلیه فاضلاب صنعتی, گاهی اوقات, حتی خطرناک تر از فاضلاب شهری هستند, چرا که حاوی فلزات سنگین و ترکیبات خطرناکی همچون سیانور می باشند.

انتقال بیماری های گوناگون از طریق آب آلوده, هزارن سال است که یکی از بزرگترین معضلات جوامع بشری بوده و هر ساله تعداد زیادی از مردم به خاطر همین مسئله جان خود را از دست می دهند. با توجه به مطلب فوق الذکر می توان نتیجه گرفت که جلوگیری از آلودگی آب ها و نیز تصفیه آب های آلوده به عنوان ضروری ترین مسئله حیاتی مطرح است.

برای حل مشکل ابتدا باید عوامل آلوده کننده را بشناسیم.

فاضلاب ها و پساب ها

آلودگی های کشاورزی

آلودگی حرارتی

مواد رادیواکتیو

مواد نفتی

میکرو ارگانیسم ها

مواد آلی

 

فاضلاب ها و پساب ها

عوامل متعددی در  آلودگی فاضلاب ها و پساب ها موثرند که به چند مورد آن اشاره می کنیم:

باکتری ها و ویروس ها

فاضلاب های شهری, ناقل باکتری ها و ویروس های بیماری زا هستند و اگر با آب مصرفی مخلوط گردند مشکلات عدیده ای را برای بهداشت عمومی جامعه به وجود می آورند. بیماری های نظیر وبا, اسهال, عفونت های روده ای و کبدی از جمله بیماری هایی هستند که از طریق آب آلوده به وجود می آیند.

مواد شیمیایی

پاک کننده ها

یکی از مهم ترین مواد شیمیایی که در سطح وسیعی باعث آلودگی آب ها می گردند, شوینده ها هستند. این مواد توسط میکروارگانیسم ها قابل تجزیه نیستند. اشکالات مهمی که مصرف پاک کننده ها و تخلیه آن ها از طریق فاضلاب در رودخانه ها ایجاد می کند, عبارتند از:

الف) ایجاد کف

ب) تاثیر روی بو و مزه آب

ج) ایجاد اشکال در امر انعقاد, ته نشینی و صاف کردن در تصفیه خانه های آب

د) ایجاد واکنش های فیزیولوژیکی در انسان

و) اثر سو بر روی موجودات زنده

عناصر سمی

در این مورد می توان به کاتیون ها و آنیون های سمی نظیر آرسنیک, سرب, جیوه, کروم و سیانید اشاره نمود.

 

آلودگی های کشاورزی

حشره کش ها

ضرورت استفاده از حشره کش ها برای مبارزه با آفات گیاهی بر کسی پوشیده نیست. افات گیاهی از یک طرف حجم تولیدات کشاورزی را کاهش می دهند و از طرف دیگر موجب ایجاد بیماری می گردند. نکته قابل توجه این است که از بین چند میلیون حشرات موجود در طبیعت تنها یک درصدشان مضر است و بقیه حشرات غیر مضر و حتی مفید هستند. بنابراین لازم است ترکیب شیمیایی حشره کش ها را به گونه ای انتخاب نمود که تنها حشرات مضر را مورد حمله قرار دهند.

ورود حشره کش ها به آب های طبیعی از طرق مختلف صورت می گیرد نظیر به کار بردن مستقیم آنها برای کنترل گیاهان و حشرات در آب, عبور آب از زمین های کشاورزی و نیز از فاضلاب های صنعتی.

حشره کش ها می توانند بدون تجزیه شدن در محیط باقی بمانند و غالب این ترکیبات در آب محلول هستند از این رو با ورود به جریان آب باعث آلودگی و بروز مشکلات فراوان می گردند. اگر بلافاصله پس از سمپاشی, بارش باران صورت گیرد, آب باران حشره کش ها را شسته و ضمن نفوذ در سطح زمین, آلودگی ها را تا اعماق زمین منتقل می کند. تخلیه پساب کارخانجات تولید کننده حشره کش ها و جذب حشره کش توسط خاک و انتقال آن از طریق فرسایش خاک خاک به آب از جمله راه های انتقال حشره کش ها به آب می باشد. علاوه بر حشره کش ها, کودهای شیمیایی زراعی نیز مهم ترین نقش را در آلودگی آب دارا می باشند.

آلودگی حرارتی

کار آمدترین نیروگاه های تولید الکتریسیته فقط 40% انرژی سوخت های فسیلی را استفاده می کنند و بقیه در اطراف نیروگاه پراکنده شده و مشکلات عدیده ای را به وجود می آورند. نیروگاه هایی که در کنار رودخانه ها قرار گرفته اند و از آب رودخانه جهت سرد کردن استفاده می کنند, آب سرد کننده را که درجه حرارت آن بالا رفته است به رودخانه مییزند که باعث الودگی آب و از بین رفتن آبزیان و مشکلات دیگری می شود.

مواد رادیو اکتیو

تعداد زیادی از منابع اب, به میزان جزئی حاوی مواد رادیو اکتیو هستند که به صورت طبیعی وارد آب شده اند. اگر مواد رادیواکتیو وارد بدن شوند. در استخوان ها ذخیره می گردند و کار مغز استخوان را که تولید خون است مختل می نمایند. همچنی آسیب جدی به ماهیچه ها وارد می نمایند.

مواد نفتی

مواردی از قبیل ورود پساب های صنعتی پالایشگاه ها به جریان آبهای صنعتی, استخراج نفت از دریاها و بارگیری و تخلیه نفتکش ها باعث ورود مواد نفتی به آب می گردند. مواد نفتی مانع از ورود نور خورشید به آب شده و مشکلاتی را در امر فتوسنتز ایجاد می کند.همچنین مشکلات بسیار دیگیری را به وجود می آورد.  روش های جمع آوری نفت از سطح آب از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه نیست و خلاصه اینکه  متاسفانه تا به حال روش قابل قبولی در این زمینه به کار گرفته نشده است.

میکرو ارگانیسم ها

قبلا تمام موجودات زنده  جهان را به دو دسته گیاهان و جانوران تقسیم می کردند. تا اینکه در قرن نوزدهم میلادی دریافتند که موجودات زنده دیگری وجود دارند و دارای خواص مشترکی از هر دو گروه گیاهان و جانوران هستند و این موجودات را میکروارگانیسم ها نامیدند. میکروارگانیسم ها شامل ویروس ها, جلبک ها, قارچ ها, باکتری ها و … هستند.

مواد آلی

مواد آلی معمولا از تخریب گیاهان و جانوران به وجود می آید. در طی اکسیداسیون مواد آلی در آب یا خاک, کربن آنها به گاز کربنیک و ازت آنها به نیترات تبدیل می شود.

 

آلودگی هوا

 

آلودگی هوا

آلودگی هوا ترکیبی از ذرات جامد و گازها در هوا است. انتشار گازهای گلخانه ای، مواد شیمیایی از کارخانه ها، گرد و غبار، گرده و اسپورهای قالب ممکن است به عنوان ذرات معلق باشد. ازن، گاز، بخش مهمی از آلودگی هوا در شهرها است. هنگامی که ازن آلودگی هوا را تشکیل می دهد، آن نیز مگس نامیده می شود.

 

برخی از آلاینده های هوا سمی هستند. استنشاق آنها می تواند شانس شما را به مشکلات بهداشتی افزایش دهد. افراد مبتلا به بیماری قلب یا ریه، بزرگسالان و کودکان بالغ بیشتر از آلودگی هوا رنج می برند. آلودگی هوا فقط در خارج نیست – ساختمان داخلی هوا نیز می تواند آلوده و سلامت شما را تحت تاثیر قرار دهد.

 

آلودگی صوتی

 

Noise

 

بر اساس تحقیقات انجام شده توسط دانشمندان, آلودگی صوتی یکی از بزرگترین آلودگی هاست. اما با وجود اینکه ممکن است آلودگی صوتی یا به اصطلاح نویز موجب مشکلات بسیاری حتی مرگ شود اغلب نادیده گرفته می شود.

سر وصدا یک محرک عصبی برای سیستم عصبس است که این محرک ها برخی از هورمون ها را آزاد می کند که این هورمون ها خطر ابتلا به فشار خون را افزایش می دهد که فشار خون بالا رابطه مستقیمی با حملات قلبی و سکته مغزی دارد.

وقتی سر و صدایی وجود داشته باشد با وجود اینکه این سر و صدا مشکل بزرگی است اما مغز توانایی انطباق با آن را دارد که در نتیجه آن را عادی جلوه می دهد که این خود بسیار بد و خطرناک است زیرا متوجه سر و صدا نمی شویم و دچار بیماری می شویم.

بنابراین بهتر است به این نوع آلودگی نیز توجه ویژه ای شود.

آلودگی خاک

 

Soil pollution

 

آلودگی خاک به حضور مواد شیمیایی سمی ( آلاینده ها ) در خاک, در غلظت های بالا که برای سلامتی انسان و یا اکوسیستم خطرناک است گفنه می شود. در مورد آلاینده هایی که به طور طبیعی در خاک رخ می دهد حتی اگر میزان آلودگی بالا نباشد خطر آلودگی خاک وجود دارد.

تمامی خاک ها چه آلوده چه غیر آلوده, حاوی ترکیباتی ( آلاینده ها ) هستند, که به طور طبیعی در خاک وجود دارد ( مانند فلزات, یون های معدنی و نمک ها) و بسیاری از ترکیبات آلی ( مانند لیپیدها, پروتئین ها, هیدروکربن ها و غیره )

این ترکیبات عمدتا از طریق فعالیت میکروبی خاک و تجزیه ارگانیسم ها تشکیل می شوند. علاوه بر این از طریق عوامل مختلف جوی مانند باران و باد نیز در خاک آلودگی به وجود می آید.

به طور کلی دو دلیل اصلی و جود دارد که باعث آلودگی خاک می شود :

1- عوامل انسانی: مانند کشاورزی, ریختن زباله ها در خاک و غیره

2-عوامل طبیعی : در بالا به آن اشاره شد.

آلودگی خاک به طور یکسان بر روی گیاهان, حیوانات و انسان تاثیر می گذارد.

اشتراک گذاری پست

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *